Ketegangan geopolitik melibatkan Amerika Syarikat (AS) dan Iran dilihat berpotensi memberi kesan besar kepada ekonomi global, termasuk Malaysia, sekiranya konflik berpanjangan sehingga menjejaskan laluan perdagangan utama dunia di Selat Hormuz.

Penasihat Ekonomi Pejabat Perdana Menteri, Nurhisham Hussein, menjelaskan bahawa Malaysia dijangka mula merasai tekanan ekonomi seawal Jun sekiranya gangguan bekalan tenaga dan perdagangan global terus berlaku.

Menurut beliau, impak terhadap negara boleh berlaku secara berperingkat melalui tiga gelombang utama yang menyentuh bekalan minyak, industri petrokimia serta rantaian bekalan bahan mentah.

Gelombang Pertama: Bekalan Minyak Dan Kos Hidup Dijangka Terjejas

Antara kebimbangan terbesar ialah gangguan terhadap pengeluaran minyak di Timur Tengah serta penutupan Selat Hormuz yang menjadi laluan penting perdagangan tenaga dunia.

Difahamkan, kira-kira tiga perempat pengeluaran minyak di rantau Timur Tengah boleh terjejas sekiranya konflik menjadi lebih serius. Malaysia sendiri bergantung kepada laluan tersebut bagi sebahagian besar import minyak negara.

Tambah beliau, proses memulihkan semula pengeluaran minyak bukan sesuatu yang boleh dilakukan dalam masa singkat. Sesetengah telaga minyak perlu ditutup dengan proses teknikal tertentu dan pembukaannya semula boleh mengambil masa beberapa bulan selepas perang tamat.

Selain itu, laluan perkapalan di Selat Hormuz juga dijangka memerlukan tempoh tambahan untuk dibersihkan dan dipulihkan sebelum operasi perdagangan kembali stabil.

Keadaan ini berpotensi menyebabkan kenaikan harga minyak dunia, kos logistik yang lebih tinggi serta tekanan terhadap harga barang dan kos sara hidup rakyat.

Gelombang Kedua: Industri Petrokimia Mula Terkesan

Gelombang kedua pula melibatkan bekalan petrokimia yang digunakan secara meluas dalam pelbagai produk harian.

Bahan petrokimia merupakan komponen penting dalam penghasilan produk kebersihan diri, tuala wanita, lampin bayi, kosmetik, berus gigi serta pelbagai barangan pengguna lain.

Malah, industri automotif juga bergantung besar kepada bahan berasaskan plastik, dengan sebahagian besar komponen kenderaan moden dihasilkan menggunakan material tersebut.

Sekiranya bekalan petrokimia terganggu, pengeluaran pelbagai produk dijangka menjadi lebih mahal atau berdepan kekurangan bekalan di pasaran.

Gelombang Ketiga: Krisis Bahan Mentah Dan Operasi Kilang

Gelombang terakhir yang dibimbangi ialah masalah bekalan bahan mentah kepada sektor industri dan perusahaan kecil serta sederhana (PKS).

Menurut Nurhisham, banyak syarikat hanya mempunyai stok bahan mentah untuk tempoh sekitar dua bulan sahaja. Bagi sebahagian PKS pula, simpanan bahan mentah mereka mungkin hanya mampu bertahan antara satu hingga dua minggu.

Sekiranya gangguan perdagangan global berlarutan, banyak pengeluar mungkin terpaksa mengurangkan kapasiti operasi, mengehadkan pengeluaran atau menangguhkan aktiviti perniagaan.

Keadaan itu secara tidak langsung boleh memberi kesan kepada pekerja melalui pengurangan kerja lebih masa (OT), pengurangan syif dan peluang pekerjaan yang semakin terhad.

Rakyat Perlu Bersedia Hadapi Ketidaktentuan Global

Walaupun Malaysia masih belum berada dalam situasi krisis, perkembangan geopolitik dunia ketika ini menunjukkan betapa rapuhnya rantaian bekalan global yang saling bergantung antara satu sama lain.

Pakar ekonomi berpandangan bahawa langkah persediaan awal, pengurusan stok strategik serta pengukuhan rantaian bekalan tempatan amat penting bagi mengurangkan impak terhadap ekonomi dan kesejahteraan rakyat sekiranya konflik terus memuncak.